UCZNIOWIE Z NIEPEŁNOSPRAWNOŚCIĄ UMYSŁOWĄ

Jesteś tu: » Strona główna » PEDAGOG SZKOLNY » UCZNIOWIE Z NIEPEŁNOSPRAWNOŚCIĄ UMYSŁOWĄ

CO NALEŻY WIEDZIEĆ O UCZNIACH Z NIEPEŁNOSPRAWNOŚCIĄ UMYSŁOWĄ?

    

     Przygotowanie osób upośledzonych umysłowo do aktywnego udziału w życiu społeczno-zawodowym może dać efekty pożądane, kiedy przebiegać będzie wśród tego społeczeństwa, a nie w izolacji od niego. Niepełnosprawność umysłowa (upośledzenie umysłowe) dotyczy zaburzeń (deficytów) w sferze: intelektualnej (poznawczej) i społecznej. Deficyty mogą być globalne albo wycinkowe (fragmentaryczne). Niedorozwój umysłowy to stan , nie choroba. Oprócz zaburzeń intelektualnych istotne są bardzo zaburzenia w funkcjonowaniu społecznym. Aby ustalić rodzaj upośledzenia należy zbadać, jak dalece zaburzone są:

  • umiejętności nawiązywania kontaktu,
  • samoobsługa i tryb życia,
  • zdolności szkolne,
  • dbałość o higienę,
  • umiejętność organizacji czasu wolnego,
  • wykonywanie pracy,
  • korzystanie z dóbr społeczno-kulturalnych.

 

     Każdy uczeń funkcjonuje inaczej. Rehabilitacja (nauka) ma doprowadzić do sprawności ale na miarę jego możliwości.

Aby dobrze pracować z dzieckiem niepełnosprawnym umysłowo, aby dobrze je rozumieć należy przede wszystkim rozumieć samego siebie. Każde dziecko (upośledzone umysłowo też) posiada swoiste uzdolnienia, należy więc próbować je znaleźć i rozwijać.
 
Charakterystyka osobowości osób upośledzonych umysłowo w stopniu lekkim:

 

  • mają świetnie rozwiniętą pamięć mechaniczną i na tej pamięci należy bazować,
  • mowa bierna jest o wiele lepsza od czynnej, dlatego więcej rozumieją wyrazów, niż potrafią użyć, zatem odpowiedzi ustne będą ubogie, nie odzwierciedlające zdolności prawdziwych,
  • budują proste zdania, dość dobrze rozumieją proste teksty (należy zwrócić uwagę na wielkość czcionki), wiele z nich ma zaburzone spostrzeganie,
  • brak abstrakcyjnego myślenia i wnioskowania,
  • uwaga dowolna jest ukształtowana,
  • potrafią zaliczyć przedmiot do danej grupy,
  • mają ogromne trudności z definiowaniem pojęć,
  • radzą sobie z czytaniem i pisaniem,
  • funkcjonują samodzielnie w dość dobrym stopniu,
  • jako dorośli mogą pracować na odpowiednich stanowiskach.

     Potrzeby dzieci upośledzonych umysłowo są takie same jak innych dzieci, specyficzny jest natomiast ich rozwój, który wymaga zastosowania specjalnych metod oddziaływań. W pracy z dzieckiem upośledzonym umysłowo zastanów się zanim ocenisz, nie oceniaj pochopnie. Nie zniechęcaj się, nie oczekuj szybkich rezultatów. Pamiętaj zawsze o tym, że tempa rozwoju nie da się przyspieszyć.

     Upośledzenie umysłowe obejmuje całą osobowość człowieka. Zachowanie dzieci upośledzonych umysłowo jest skomplikowane i ograniczone wieloma czynnikami. Poznanie tych czynników, zdobycie informacji o przyczynach ich wystąpienia i możliwości zmian ułatwiają zrozumienie dziecka. Problemem dla nauczycieli jest nie tylko rozwój inteligencji dziecka, ile ukształtowanie jego osobowości. Dziecko upośledzone bardzo przeżywa swój defekt. Bywa ono często odrzucane przez najbliższe otoczenie, które okazuje mu od początku wrogość, przypisuje winy. Pragnie ono bezpieczeństwa, którego nie może znaleźć. Wyzwala to agresję i pobudliwość lub regresję i ospałość (tzw. mechanizmy obronne).

 
Cechy charakterystyczne występujące często u uczniów upośledzonych umysłowo to:

  • niska samoocena,
  • silne cechy neurotyczne,
  • niewrażliwość i niestałość emocjonalna,
  • zdarzają się przypadki bardzo wysoko oceniające się, staranne, mające konkretny cel.

 

     Stwierdzono u dzieci upośledzonych umysłowo obniżenie wrażliwości moralnej. Wykazują one większą skłonność do zachowań agresywnych niż ich rówieśnicy. Nie potrafią one często obiektywnie ocenić sytuacji. Chociaż wygląd zewnętrzny nie może przesądzić o stopniu niedorozwoju umysłowego, to na ogół dzieci te różnią się od swoich rówieśników długością, wagą i budową ciała. Upośledzeni w stopniu lekkim są słabsi fizycznie, brak u nich harmonii w rozwoju. Słaby umysł w normalnie rozwiniętym ciele spotykamy rzadko. Tylko połowa upośledzonych umysłowo ma normalny słuch. Brak u nich precyzji, zaburzona jest motoryka, ruchy często są spowolnione. Brak pomysłowości sprawia, że nie są oni zdolni do zorganizowania sobie pracy tak, aby efekt końcowy wypadł jak najlepiej, przy najmniejszym nakładzie pracy i czasu. Praca mechaniczna, nie wymagająca inwencji, bez żadnych zmian, czasami może być wykonywana lepiej przez osoby upośledzone umysłowo niż przez człowieka o wyższej inteligencji. Tok pracy osób upośledzonych umysłowo ulega załamaniu z chwilą wystąpienia nowej, nieznanej przeszkody. O tym należy pamiętać podczas dłuższych prac kontrolnych, pisemnych. Potrzebne są im częste bodźce w postaci pochwał i nagród.
     Najpoważniejsze deficyty u dzieci upośledzonych umysłowo występują w zakresie: spostrzegania, myślenia, pamięci, uwagi, orientacji, uczenia się. Mają one zwolnione tempo analizy i syntezy w korze mózgowej. Analiza u tych dzieci jest niedokładna, chaotyczna, nie różnicująca części podobnych. Muszą dłużej przyglądać się danej rzeczy, aby dostrzec różnice. O słabości syntezy w myśleniu świadczy to, że mówiąc o wyodrębnionych elementach (częściach) nie wspominają o całości. Te cechy procesów poznawczych znacznie ograniczają i utrudniają im uczenie się oraz rozwiązywanie zadań wszelkiego rodzaju.
 
     Głównym celem rehabilitacji (edukacji) osób upośledzonych umysłowo jest dążenie do zdobycia przez ucznia: zaradności życiowej, zdolności do porozumiewania się z otoczeniem, zdolności do wykonywania pracy stosownej do predyspozycji, możliwości włączenia się w życie społeczne.

     Wszelkie zaniedbania i popełniane przez dorosłych błędy pogłębiają w dziecku niedorozwój. Idea kształcenia dzieci upośledzonych umysłowo  nie polega na tym, aby dziecko nagromadziło wiadomości, lecz aby rozwijało swoje zdolności.
     W pracy z dzieckiem upośledzonym umysłowo należy zaprogramować system wzmocnień w procesie nauczania, gdyż i pochwała i nagroda mają pobudzający wpływ na modyfikację niewłaściwych zachowań. U wielu dzieci taką reakcję wywołuje także kara. Sposób postępowania nauczyciela musi więc być indywidualny i konsekwentny.
     Wartość ilorazu inteligencji (podlega ochronie danych osobowych) należy uważać za daną orientacyjną, która wymaga wielu dodatkowych objaśnień.
     Teoria i praktyka wykazują, że pułap rozwojowy i przystosowawczy dzieci upośledzonych umysłowo wciąż jest otwarty i rokowania w tych dziedzinach są coraz lepsze.

 

DOSTOSOWANIE PROGRAMU NAUCZANIA  DO POTRZEB EDUKACYJNYCH  UCZNIA KLASY ....  

GIMNAZJUM IM. JANA PAWŁA II W LWÓWKU ŚLĄSKIM

 

 

  1. Dane ucznia: imię i nazwisko, data urodzenia, adres

 

  1. Dostosowanie wymagań edukacyjnych do indywidualnych potrzeb ucznia  

sporządzono na podstawie orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego wydanego przez Poradnię Psychologiczno - Pedagogiczną w .............. .

 

  1. Diagnoza:

Poziom funkcjonowania intelektualnego ucznia odpowiada upośledzeniu w stopniu lekkim.

 

Diagnozę sporządza się na podstawie orzeczenia wydanego przez PP-P.

Np.: Rozwój poznawczy przebiega .................................................................                                                                     Stwierdzono występowanie zaburzeń dotyczących funkcjonowania percepcji ...............              

Istotnie obniżona jest .............................................................

Uczeń dysponuje ubogą wiedzą ogólną...........................................................................

Zasób słownictwa jest ......................................................................................................

 

Skutki edukacyjne: np.:

  • § trudności w dostrzeganiu i ujmowaniu zależności przyczynowo- skutkowych,
  • § trudności w logicznym wnioskowaniu,
  • § kłopoty w dokonywaniu w pamięci działań liczbowych,
  • § trudności w uogólnianiu i klasyfikowaniu,
  • § kłopoty w ujmowaniu analogii między pojęciami,
  • § trudności w przyswajaniu i utrwalaniu wiadomości,
  • § trudności w skupieniu długotrwałym,
  • § trudności w eksponowaniu istotnych elementów w materiale,
  • § wolne tempo czytania, literowanie dłuższych wyrazów,
  • § popełnia błędy ortograficzne, czasami pisze fonetycznie,
  • § obniżona odporność intelektualna,
  • § w zachowaniu cechy infantylizmu i niedojrzałości emocjonalnej,
  • § niski krytycyzm.

 

Sposób opracowania:            

Nr programu nauczania

Zakres dostosowania programu nauczania

Wymagania edukacyjne

Formy 

i metody pracy

Sprzęt i środki dydaktyczne

 

Nauczyciel każdego przedmiotu sporządza zakres dostosowania do wymagań edukacyjnych swojego przedmiotu, uwzględniając poziom funkcjonowania intelektualnego ucznia i wynikające z niego skutki edukacyjne.

Opracowanie: szkolnastrona.pl