ADAPTACJA UCZNIÓW KLAS PIERWSZYCH GIMNAZJUM

Jesteś tu: » Strona główna » PEDAGOG SZKOLNY » ADAPTACJA UCZNIÓW KLAS PIERWSZYCH GIMNAZJUM

     Rozpoczęcie nauki w gimnazjum  to dla ucznia ważny okres w życiu. Większość dzieci odczuwa lęk przed nieznanym, przed nowymi kolegami i nowymi nauczycielami. Brak orientacji w nowym środowisku szkolnym powoduje, że pierwsze tygodnie w gimnazjum mogą być stresujące. Bo przecież, najstarszy w szkole podstawowej szóstoklasista po wakacjach staje się najmłodszym w gimnazjum pierwszoklasistą. Gimnazjalista często słyszy, że zabawy się już skończyły i wkroczył w dorosłe życie. Chce więc być traktowany jak dorosły. Słyszy wtedy, że jest za młody i wiele jeszcze musi przeżyć, by być dorosłym. Młody człowiek tego nie rozumie. Nie ma dobrego kontaktu z nauczycielami, bo jeszcze ich nie zna. Skarży się, że rodzice go nie rozumieją, ale nie robi nic, by to zmienić. Zupełnie inaczej układają się kontakty z kolegami-w relacjach rówieśniczych gimnazjalista rozkwita! U przyjaciół szuka rad i sposobów na rozwiązanie problemów. Ma głowę pełną pomysłów na to, co zrobić, by życie stało się przyjemne, oczywiście bez konsekwencji. Nic nie wydaje się niemożliwe, no chyba, że dorośli się dowiedzą i staną na drodze do realizacji celu. W szkole czuje się bezpieczny, dopóki nauczyciele nie wkraczają w sferę jego prywatności. Lekcje są dla pierwszoklasistów tylko częścią szkolnych zajęć, ważne są też przerwy i spotkania przed   i po lekcjach. Dodatkowo, jest to trudny wiek - wiek dorastania - wczesnej adolescencji. Dzieci w tym wieku nie analizują dokładnie swojego zachowania, postępują naturalnie, zgodnie z własnym poczuciem przyzwoitości, rozwijają własne wzorce moralności, często niezgodne ze społecznie obowiązującymi. W okresie dorastania coraz silniejsza jest potrzeba bycia rozpoznawanym i akceptowanym. Maleje autorytet dorosłych, o sprawach ważnych nastolatek najchętniej rozmawia z rówieśnikami Jest to czas kształtowania się silnych indywidualnych przyjaźni i więzi. Właściwością procesu dorastania są równocześnie przeobrażenia w rozwoju zainteresowań. Na uwagę zasługuje kształtowanie się zainteresowań poznawczych, zawodowych, światopoglądowych. Dla nastolatków myślenie o swojej przyszłości i wyborze zawodu staje się sprawą ważną i aktualną. Przedmiotem rozważań młodzieży bywają takie zagadnienia jak: czas, przestrzeń, cel i sens życia. Przeżycia emocjonalne wieku dorastania charakteryzuje duża intensywność, z zarazem ich zmienność.

     Powszechnie słyszy się narzekania rodziców i nauczycieli na niewłaściwy stosunek młodzieży do obowiązków szkolnych. Twierdzi się, że młodzież jest  nieobowiązkowa, lekceważy pracę szkolną, nie ma ambicji osiągania lepszych wyników w nauce, nie wykazuje zainteresowania pracą szkolną. Oczywiście powyższych zarzutów nie można odnosić do wszystkich uczniów, ale zdarza się, że nawet u uczniów ambitnych i zdolnych można zauważyć niektóre z tych objawów, zwłaszcza w okresie dojrzewania. Dlatego też warto zastanowić się nad czynnikami wpływającymi na stosunek młodzieży do szkoły. Niektóre z nich mają swe źródło w samej młodzieży: we właściwościach wieku, charakteru, osobowości; inne natomiast tkwią poza młodzieżą: w sytuacji rodzinnej, szkolnej, koleżeńskiej. Nadpobudliwość emocjonalna sprawia, iż młodzież nadmiernie reaguje na niektóre bodźce. Zdarza się, że jest arogancka, niegrzecznie odpowiada nauczycielom , przybiera pozę lekceważącą. Rozwój krytycyzmu sprawia, iż młodzież stawia o wiele wyższe wymagania pod adresem nauczycieli. Stosunek do nauczyciela często przenosi uczeń na przedmiot przez niego wykładany i zaczyna interesować się jego tematyką lub przestaje się go uczyć. Intensywny rozwój fizyczny w okresie dojrzewania powoduje nadmierną męczliwość, osłabienie, niechęć do pracy, kłopoty z koncentracją uwagi, osłabienie pamięci. Konsekwencją mogą być niepożądane objawy w pracy szkolnej, czyli lenistwo szkolne, którego przyczyną jest brak motywacji, a skutkiem braki zadań domowych, brak zaangażowania, opuszczanie lekcji lub nawet wagarowanie. Prowadzi to do niepowodzeń dydaktycznych i problemów wychowawczych. Mądra i czujna postawa rodziców i nauczycieli oraz ścisła współpraca daje szansę na szybkie rozpoznanie niepokojącej sytuacji szkolnej dziecka i pomoc w jej przezwyciężeniu.
     Istotnym czynnikiem wpływającym na stosunek młodzieży do szkoły jest środowisko rodzinne. Negatywne i lekceważące sądy o szkole wypowiadane przez rodziców obniżają w oczach dzieci autorytet nauczycieli. I odwrotnie - gdy rodzice wyrażają się z uznaniem o pracy szkoły, utrzymują z nią żywy kontakt, wtedy i młodzież czuje się zobowiązana do należytego zachowania się w szkole. Również ogólna atmosfera w rodzinie rzutuje w znacznym stopniu na stosunek młodzieży do obowiązków szkolnych. Młodzież tkwiąca bezustannie w atmosferze kłótni rodzinnych i awantur, podlegająca nieprzemyślanym działaniom wychowawczym popada z reguły w stan napięcia nerwowego i pobudzenia emocjonalnego. Zdarza się, że nie ma  w domu należytych warunków do nauki i przychodzi do szkoły niedostatecznie przygotowana. Okazuje się , że w wieku dorastania rodzice nadal stanowią najważniejsze źródło miłości i bezpieczeństwa, a nastolatek potrzebuje ich zainteresowania, mimo pozorów odrzucenia. Młodzi ludzie buntują się przeciwko ograniczeniom swobody, ale są nieszczęśliwi, gdy nikt nie zakreśla im granic.
     Często zachowania młodzieży wynikają z nieumiejętności radzenia sobie z wymogami życiowymi. My, dorośli możemy pomóc młodzieży w realizacji zadań rozwojowych okresu dorastania. Rodzice, poprzez stworzenie dobrej i ciepłej atmosfery rodzinnej, rozmawianie z dzieckiem, okazywanie pozytywnych uczuć, docenianie osiągnięć dziecka, zdrowe motywowanie do pracy. Nauczyciele, poprzez serdeczny stosunek do uczniów, sprawiedliwe, obiektywne ocenianie oraz budzenie i rozwijanie zainteresowań i uzdolnień młodzieży. Osobowość nauczyciela wywiera istotny wpływ na ucznia i jego stosunek do pracy szkolnej. Wśród cech wpływających na pozytywny stosunek do nauczyciela młodzież wymienia przede wszystkim: wyrozumiałość, życzliwość, bezpośredniość w obcowaniu z młodzieżą, następnie sprawiedliwość, wiedzę, opanowanie, umiejętności dydaktyczne, stawianie wysokich wymagań uczniom. Pożądane są również takie cechy jak: pogodne usposobienie, dobry humor, zainteresowanie młodzieżą, znajomość jej psychiki.

     Na koniec tych rozważań należy stwierdzić, że w praktyce szkolnej młodzież prezentuje zróżnicowane postawy wobec szkoły. Jednak świadomość czynników wpływających na jej stosunek do szkoły, zarówno wśród nauczycieli jak i rodziców, powinna umożliwić doskonalenie metod i środków wychowawczych, to z kolei ma wpłynąć na ścisłą współpracę między szkołą a domem i stanowić skuteczne oddziaływanie wychowawcze. Ścisła współpraca rodziny i szkoły nastawiona na poznawanie zachowań dziecka w obydwu środowiskach, zdecydowanie wpłynie na zmniejszenie problemów dorastającej młodzieży.

 

Opracowanie: szkolnastrona.pl