RELACJE MIĘDZY DZIECKIEM A RODZICAMI

Jesteś tu: » Strona główna » PEDAGOG SZKOLNY » RELACJE MIĘDZY DZIECKIEM A RODZICAMI

      Pierwszą naturalną grupą społeczną człowieka jest rodzina. To rodzina właśnie odciska największe piętno na życiu człowieka. Nie ma innej instytucji, ani innego środowiska na ziemi, od którego zależy więcej. Prawem i zarazem obowiązkiem rodziców jest być pierwszymi i głównymi wychowawcami dziecka. Poprzez miłość rodziców dziecko uczy się nawiązywania więzi społecznych.  W rodzinie uczy się pierwszych słów, a później pojęć; tutaj stawia pierwsze kroki i podejmuje pierwsze samodzielne decyzje. Przez pierwszych kilka lat  życia, świat człowieka ogranicza się właściwie do rodziny.

      Rodzina jest dla dziecka pierwszą szkołą. Nie tyle przez świadome działania wychowawczo-edukacyjne rodziców, ile przez doświadczanie. Wszyscy uczymy się z doświadczeń i wiemy, że doświadczenia są fundamentem  sposobów zachowania.

     Ostatnie dziesięciolecia to okres intensywnych przemian społecznych. Dzisiaj najczęściej oboje rodzice zajmują się pracą zawodową, powierzając opiekę nad dzieckiem babci, opiekunce lub instytucjom dydaktyczno-wychowawczym.

     Można  wyróżnić  cztery modelowe style rodzicielskie i odpowiadające im charakterystyki zachowania dziecka:

1. Styl autorytatywny - wyjaśnia swoje decyzje; oczekuje zachowań rozsądnych i zgodnych z poziomem rozwoju dziecka, które z kolei współpracuje z rodzicami; jest niezależne, asertywne, towarzyskie, lubiane i nastawione na sukces.

2. Styl autorytarny - „władza absolutna"; kontrola i siła bez ciepła i komunikacji; posłuszeństwo i szacunek dla autorytetu, tradycji i pracy. Dziecko społecznie wycofane, mało spontaniczne. Chłopcy - agresja; dziewczęta - zależność i brak motywacji.

3. Styl pobłażliwy - skoncentrowany na dziecku, akceptujący, ale stawiający niewiele wymagań. Dziecko zadowolone ale niedojrzałe i nieodpowiedzialne, z tendencją do agresji; brak kontroli impulsów i zaufania do siebie.

4. Styl zaniedbujący - nie zaangażowany w sprawy dziecka; zajęty własną, a nie dziecka aktywnością; brak komunikacji. Dziecko chwiejne emocjonalnie, z niskim progiem pobudzenia i słabą samokontrola; problemy z koncentracją, rozrzutność, skłonność do używek.

     W praktyce trudno odnaleźć styl czysty. Zwykle zachowania rodzicielskie są efektem płynnego przenikania się różnych modeli. Jednak style opisane  są na tyle czytelne i przejrzyste,  że z łatwością można określić, który z nich jest w zachowaniach rodzica dominujący. Model rodzicielski nie jest statyczny. Rodzice uczą się swojego rodzicielstwa. Wchodzą także w stałe interakcje ze swoimi dziećmi, które często prowokują do zmian metod wychowawczych. W rodzinie mogą także nakładać się różne style rodzicielskie matki i ojca, które ewoluują i w połączeniu z określonymi modelami zachowań dzieci budują nowa jakość - swoista strukturę wychowawcza rodziny.

     Relacje dzieci z rodzicami zakładają ich wzajemne komunikowanie się, co jest z pozoru proste i oczywiste, w rzeczywistości jednak napotyka na wiele przeszkód. Najczęściej problemy w komunikacji zaczynają się od nieumiejętności słuchania. Umiejętność słuchania,

także własnego dziecka, jest bardzo trudna. Niekiedy wystarczy potakiwać, a czasem trzeba dziecku przerwać i skierować jego uwagę na cos innego.Rodzice często próbują „zagadać" problem; wprawdzie słyszą, ale nie słuchają, co dziecko do nich mówi. W konsekwencji dziecko nie czuje się wysłuchane i zrozumiane, a w przyszłości coraz rzadziej będzie szukało wsparcia w rodzicach.

     Brak komunikacji miedzy rodzicami a ich dorastającymi dziećmi, sprzyja narastaniu nieporozumień i wzajemnych pretensji, które mogą przybrać formę „konfliktu pokoleń". 

 

Rodzice powinni dziecko: kochać i utwierdzać w przekonaniu o tej miłości, szanować, wspierać, motywować do działań, chronić, opiekować się nim, dowartościowywać, akceptować, integrować się z nim; powinni także wymagać, uwzględniając możliwości, zainteresowania i własne wybory dziecka.

 

 

 

Opracowanie: szkolnastrona.pl